Người lao động nhập cư tại Hàn Quốc xuống đường đòi xóa bỏ lao động cưỡng bức và quyền tự do chuyển việc

Người lao động nhập cư tập trung tại Seoul đòi xóa bỏ lao động cưỡng bức, đảm bảo tự do chuyển việc và quyền lao động đầy đủ

Hàng trăm công nhân nhập cư và đại diện công đoàn tuần hành trước trụ sở Seoul của Cơ quan Lao động (Seoul Employment and Labor Office) vào ngày 21/9, yêu cầu chấm dứt các hình thức lao động cưỡng bức, bảo đảm quyền được chuyển đổi nơi làm việc và mở rộng quyền lao động cho tất cả người lao động nhập cư. Cuộc tụ họp do Liên đoàn Lao động Dân chủ Hàn Quốc (민주노총) phối hợp với các tổ chức như Công đoàn Lao động Nhập cư (이주노조), công đoàn ngành và các tổ chức nhân quyền tổ chức.

Tuyên bố, yêu cầu chính và khẩu hiệu của đại hội

Ban tổ chức đã công bố khẩu hiệu “Quyền lợi được bảo đảm: chuyển sang chính sách bảo vệ quyền” và các yêu cầu cụ thể gồm: bãi bỏ lao động cưỡng bức, đảm bảo quyền tự do thay đổi nơi làm việc cho người lao động nhập cư, thực thi một “hệ thống giấy phép lao động” (labor permit) mà ở đó mọi nhân quyền và quyền lao động được tôn trọng, và tăng cường bảo hộ an toàn lao động, xóa bỏ môi trường chỗ ở tạm bợ, triệt phá mạng lưới cò giới thiệu bóc lột.

Lý do: hệ thống hiện hành khiến người lao động dễ bị tổn thương

Theo ban tổ chức, cơ chế lao động hiện hành (như hệ thống cấp phép việc làm theo dạng cấp phép gắn với chủ sử dụng) khiến người lao động nhập cư khó rời bỏ nơi làm việc khi gặp lạm dụng, quấy rối hoặc điều kiện lao động nguy hiểm. Do bị ràng buộc về tư cách và hạn chế chuyển việc, công nhân nhập cư thường không dám tố cáo, dẫn tới tình trạng bóc lột và thậm chí lao động cưỡng bức. Các diễn giả tại đại hội kêu gọi chuyển đổi sang mô hình cấp phép lao động đảm bảo quyền tự do tìm và thay đổi việc làm.

Các vụ việc điển hình được nêu ra để minh họa

Lãnh đạo cấp cao của liên đoàn đã nêu một số vụ án gây chấn động gần đây như vụ việc liên quan tới trang trại lợn ở Yeongam và vụ bạo hành liên quan đến forklift ở Naju (나주), coi đây là hậu quả trực tiếp của một hệ thống làm gia tăng phân biệt đối xử và khai thác đối với người lao động nhập cư. Những ví dụ này được dẫn để kêu gọi Chính phủ phải sửa luật và có biện pháp bảo vệ thực chất.

Yêu cầu cụ thể từ lãnh đạo phong trào

Ủy viên/đại diện của Công đoàn Lao động Nhập cư (이주노조) nhấn mạnh: vì người lao động không có quyền dễ dàng chuyển chỗ làm nên họ không thể yêu cầu cải thiện điều kiện hay tố cáo lạm dụng; do đó cần áp dụng hệ thống lao động cho phép mọi công nhân đều có quyền chuyển đổi nơi làm việc và được hưởng mọi quyền lợi lao động cơ bản. Ban tổ chức cũng công bố danh sách các yêu cầu bổ sung: cấm các nhà ở tạm bợ/nhà lắp ghép làm chỗ ở lao động, loại trừ vai trò bóc lột của cò giới thiệu, và nhất quán hóa trách nhiệm quản lý, giám sát của Bộ Lao động nhằm tăng hiệu quả xử lý vi phạm

Bối cảnh rộng hơn: áp lực về chính sách và số liệu tham khảo

Vấn đề doanh nghiệp, trung gian tuyển dụng và hạn chế về thời gian tìm việc của người lao động nhập cư cũng đang gây ra hệ quả: theo một số báo cáo khảo sát/nhà báo chính luận, số lao động vượt quá thời hạn tìm việc tăng lên trong những năm gần đây, khiến nhiều người rơi vào tình trạng thiếu việc làm hợp pháp và dễ bị khai thác. Những phân tích đó được các tổ chức xã hội và công đoàn dùng để minh chứng cho nhu cầu cải cách sớm.

Diễn tiến hoạt động và kế hoạch hành động

Sáng kiến lần này không chỉ dừng ở cuộc mít tinh: chương trình của ban tổ chức bao gồm diễu hành từ Seoul Employment and Labor Office đến trụ sở hành chính Gwanghwamun, đồng thời phát tài liệu đa ngôn ngữ (Hàn, Việt, 영어, 네팔어, 몽골어, 미얀마어, 방글라데시어, 우즈베키스탄어… ) để tiếp cận cộng đồng lao động nhập cư rộng hơn. Điều này cho thấy phong trào hướng tới tính đại chúng và khẳng định tính xuyên ngành của vấn đề.

Phản ứng từ phía chính quyền và triển vọng luật pháp

Tại thời điểm các bản tin được phát hành, các bài viết đưa tin chủ yếu tập trung vào yêu cầu, lời phát biểu của lãnh đạo công đoàn và trường hợp minh họa; các nguồn chính thức từ Bộ Lao động hoặc Chính phủ liên quan tới phản hồi trực tiếp đối với chung yêu sách vẫn đang được theo dõi. Việc tổ chức liên tục các cuộc họp báo, báo cáo thực trạng và đại hội công khai được ban tổ chức và các tổ chức nhân quyền xem như bước đẩy nhằm tạo áp lực thay đổi chính sách trong Quốc hội và cơ quan quản lý

Đây là một cuộc biểu tình có tổ chức, với sự tham gia của nhiều công đoàn và tổ chức xã hội, nhấn mạnh tới tính hệ thống của vấn đề: không chỉ là sự cố cá biệt, mà là hậu quả của cơ chế pháp lý và thị trường lao động đang vận hành theo kiểu dễ dẫn đến lạm dụng. Nếu các đề xuất về “hệ thống giấy phép lao động” và tự do chuyển việc được tiếp thu, điều đó có thể làm thay đổi căn bản quyền lực giữa người lao động nhập cư và chủ sử dụng, góp phần giảm tình trạng bóc lột. Ngược lại, nếu không có hành động pháp lý cụ thể, các đoàn thể dự kiến sẽ tiếp tục vận động, tố cáo các trường hợp vi phạm và huy động dư luận.

(Tổng hợp biên tập từ nhiều nguồn ) 

• Link gốc 1
• Link gốc 2 
• Link gốc 3